Takaful, gọi nôm na là “bảo hiểm Hồi giáo”, đã có sự tăng trưởng cực kỳ mạnh mẽ tại Malaysia trong những năm 2010 và là bàn đạp giúp quốc gia này trở thành thị trường dẫn đầu thị trường Đông Nam Á và toàn cầu về loại hình bảo hiểm này. Trong bài hôm nay, chúng ta hãy cùng tìm hiểu Malaysia đã làm gì để đạt được những thành tựu này chỉ trong chưa đầy 2 thập kỷ.

---

Takaful có nguồn gốc hình thành và phát triển từ những quốc gia ở Trung Đông với đông dân số theo đạo Hồi, do những luật định nghiêm ngặt của Shari’ah nên bảo hiểm truyền thống là một loại hình sản phẩm họ không thể tham gia.

Shari’ah, luật của người Hồi giáo, có những quy định nghiêm cấm các hành vi, hoạt động  liên quan đến sự không chắc chắn (gharar), lãi suất (riba), cờ bạc cá cược (maysir), và những hành động bị cấm khác (haram) như sản xuất hay tiêu thụ rượu, thịt heo, thuốc lá, vân vân. Song song đó, Shari’ah luôn hướng người theo đạo tuân thủ thúc đẩy chia sẻ rủi ro và tương trợ lẫn nhau.

Quay lại với Malaysia, là một quốc gia với hơn 60% dân số là người Hồi giáo và sự phát triển mạnh mẽ của ngành bảo hiểm tại thị trường này từ những năm 1990, đất nước này nhận thấy rằng cần phải có một sản phẩm phù hợp có thể lấp đầy khoảng trống giữa “nhu cầu về bảo hiểm của người theo đạo Hồi” và “tuân thủ Luật Shari’ah”. Và voilà, Takaful chính là điểm giao hoàn hảo đó.

Sự bùng nổ của Takaful tại Malaysia trong những năm 2010 không phải mà một điều ngẫu nhiên xảy ra, mà nhờ vào sự chuẩn bị kỹ lưỡng và những chính sách thúc đẩy phù hợp từ Chính phủ quốc gia này.

Kế hoạch tổng thể (Masterplan) của Ngân hàng Trung ương Malaysia

Từ cuối những năm 1980 và đầu 1990, Malaysia đã rất chủ động trong việc chuẩn bị cho sự hình thành và lớn mạnh của Takaful thông qua “Kế hoạch tổng thể của Ngân hàng Trung ương Malaysia (Master plan of the Central Bank of Malaysia)” với ba giai đoạn như sau:

Giai đoạn 1: Xây dựng nền tảng (1982~1992)

• • Lực lượng đặc nhiệm tìm hiểu việc thành lập ngành bảo hiểm Hồi giáo
  • Đạo luật Takaful năm 1984
  • Thành lập Takaful Malaysia tháng 11/1984, nhà điều hành Takaful đầu tiên
  • Tập trung vào việc thiết lập cơ sở hạ tầng cơ bản cho ngành

Giai đoạn 2: Phát triển (1993~2000)

• • Takaful Nasional (nay là Etiqa) thành lập năm 1993, nhà điều hành Takaful thứ hai
  • Thành lập Hiệp hội Takaful ASEAN năm 1995 và ASEAN Retakaful International năm 1997
  • Bổ nhiệm các thành viên của Hội đồng Tư vấn Shariah Quốc gia về Ngân hàng Hồi giáo và Takaful
  • Xây dựng Bộ luật Dân tộc năm 2000

Giai đoạn 3: “Cơn sốt” Takaful (2001~2018)

• • Quy định FSMP 2001: Nâng cao năng lực của các nhà điều hành Takaful, củng cố khuôn khổ pháp lý, luật Shari’ah và các quy định liên quan
  • Thành lập Hiệp hội Takaful Malaysia
  • Thành lập Trung tâm Tài chính Hồi giáo Quốc tế Mã Lai – MIFC
  • Thành lập nhà điều hành thứ 3 là Takaful Ikhlas năm 2002
  • Tự do hóa ngành Takaful năm từ 2009
  • Cấp phép cho các nhà điều hành Takaful (12 nhà điều hành vào năm 2010)
  • Đạo luật Dịch vụ Tài chính Hồi giáo (IFSA) năm 2013 thay cho Đạo luật Takaful 1984
  • Ngân hàng Trung ương triển khai kế hoạch chi tiết cho Ngành Tài chính (2011-2020), mục tiêu là phát triển Hệ sinh thái tài chính giá trị cao, thu nhập cao

Sự phát triển thần tốc của Takaful

Nhờ vào những chính sách dài hạn, sự hậu thuẫn từ chính phủ và Ngân hàng Trung ương Malaysia, ngành Takaful đã có sự phát triển thần tốc hai chữ số trong giai đoạn những năm 2000~2010 và từng bước đóng góp vào ngành bảo hiểm nói chung tại quốc gia này.

Cùng thời gian này, số lượng nhà điều hành Takaful đã tăng lên nhanh chóng từ 3 trong những năm đầu 2000 đến 15 nhà điều hành cho đến hiện tại năm 2025.

* Family Takaful: tương đương với bảo hiểm nhân thọ
* General Takaful: tương đương với bảo hiểm phi nhân thọ

Nguyên nhân của “cơn sốt” Takaful

Hãy cùng dựa trên 3 yếu tố “Thiên thời – Địa lợi – Nhân hoà” để cùng hiểu thêm nguyên nhân của cơn sốt này.

Thiên thời – Thời cơ và Bối cảnh:

• Vào cuối thế kỉ 20 đầu thế kỉ 21, những quốc gia Hồi giáo, bắt đầu từ những quốc gia Trung Đông, bắt đầu nhận thấy cần phải có một hệ thống tài chính riêng và phù hợp với luật Shari’ah để đáp ứng nhu cầu ngày càng tăng cao của người theo đạo.
• Malaysia đã đi trước đón đầu làn sóng này một cách xuất sắc với sự chuẩn bị kỹ lưỡng và định vị trở thành “trung tâm tài chính Hồi giáo toàn cầu”

Địa lợi – Môi trường và Vị trí chiến lược:

• Malaysia có hơn 60% nhân khẩu học theo đạo Hồi, và là quốc gia có thu nhập trung bình cao theo World Bank. Tầng lớp trung lưu giàu có, am hiểu và có nhu cầu cao đối với các sản phẩm tài chính tuân thủ theo giáo luật, đã tạo cho quốc gia này một bàn đạp khổng lồ và sẵn sàng bùng nổ.
• Nằm ở trung tâm Đông Nam Á bao quanh là những quốc gia trong khu vực cũng theo đạo Hồi, như Indonesia, Brunei, một phần Thái Lan, Philippines, điều này cho phép Malaysia không chỉ phát triển thị trường trong nước mà còn dễ dàng thu hút đầu tư, “xuất khẩu” mô hình Takaful sang các nước lân cận.

Nhân hoà – Chính phủ, nhà điều hành Takaful và người dân:

• Với chủ trương trở thành “trung tâm tài chính Hồi giáo toàn cầu”, Malaysia đã đưa ra lộ trình phát triển cụ thể như Masterplan của Ngân hàng Trung ương, và sự chủ động và hậu thuẫn của Chính phủ trong việc thúc đẩy hệ thống tài chính Hồi giáo thông qua những cải cách quy định và chính sách, như Đạo luật Dịch vụ Tài chính Hồi giáo (IFSA) năm 2013 thay cho Đạo luật Takaful 1984 đã lỗi thời.
• Nhu cầu tiềm tàng của cộng đồng người Hồi giáo đối với các sản phẩm dịch vụ phù hợp tín ngưỡng, song song đó là niềm vào hệ thống chính phủ khi Takaful vẫn là một ngành còn rất mới nếu so sánh các dịch vụ tài chính khác trên thị trường.
• Sự gia tăng số lượng nhà điều hành Takaful trong nước và từ các công ty bảo hiểm truyền thống đã có mặt trên thị trường góp phần thúc đẩy cơn sốt Takaful. Để đảm bảo nhu cầu khách hàng song song với việc tuân thủ giáo luật, các nhà điều hành Takaful đầu tư mạnh mẽ trong việc nghiên cứu sản phẩm, phát triển nhân lực, mạng lưới phân phối, truyền thông và đào tạo sự thiết yếu về “bảo hiểm Hồi giáo” đến cho người dân.

tổng kết

Có thể thấy thời kỳ bùng nổ Takaful tại Malaysia là một case-study kinh điển của ngành bảo hiểm. Nhờ vào tầm nhìn chiến lược, sự chuẩn bị và hậu thuẫn tốt từ phía của chính phủ quốc gia này trong việc khai thác thúc đẩy được tiềm lực nội tại từ dân chúng, tạo nên cơn sốt Takaful trong giai đoạn những năm 2000~2010.

Tất nhiên, Takaful không hoàn hảo 100% và có những mặt hạn chế, như sản phẩm ít đa dạng do cần tuân thủ theo giáo luật, thiếu nguồn nhân lực chất lượng cao am hiểu về Takaful và tài chính, cơ sở hạ tầng còn kém tại các khu vực nông thôn, vân vân. 

Tuy nhiên, Takaful vẫn đang được tiếp tục cải tiến và phát triển bền vững hơn trong tương lai. Chúng ta hãy cùng tiếp tục theo dõi sự phát triển của nó nhé!

Cảm ơn bạn đã đọc bài viết. 

Thân chào!

---

Bài viết này do mình biên soạn sau khi tìm hiểu và tổng hợp từ nhiều nguồn khác nhau. Nếu có bất kỳ sai sót nào trong bài viết, vui lòng để lại bình luận để cùng nhau trao đổi nhé.

Bài viết có tham khảo từ các nguồn dưới đây và nhiều bài báo khác:

• Takaful (wikipedia.com)
• A Journey through Time: The Evolution of Modern Takaful (finformed.org)
• Takaful in Malaysia: Where Do We Go From Here? (actuarialpartners.com)
• Takaful in Malaysia: Emergence, Growth, and Prospects